Pięciolinia: im wyżej główka, tym wyższy dźwięk
W Panie Janie pierwsza nuta to C. Leży wyżej niż pusta struna B. Tabulatura mówi, na którym progu.
Adrian6 minaktualizacja
Otwórz Panie Janie i włącz Nuty. Pierwsza nuta melodii to C: druga struna, pierwszy próg. Główka leży wyżej niż pusta B (środkowa linia). Wyżej na pięciolinii znaczy wyższy dźwięk, nie „wyżej na gryfie w stronę twarzy”.
Czy trzeba uczyć się kluczy?
Do gitary wystarczy klucz wiolinowy. Zawijas na początku pokazuje sposób odczytania pięciolinii, ale podczas pierwszej próby nie wymaga od Ciebie żadnej osobnej czynności.
Gitara brzmi o oktawę niżej, niż wskazuje zapis. Dzięki temu cały jej zakres mieści się na jednej pięciolinii; czasem przypomina o tym mała ósemka pod kluczem.
Jak znaleźć pierwszą nutę?
Im wyżej leży główka, tym wyższy dźwięk. Linie od dołu mają nazwy E, G, B, D, F, a pola F, A, C, E. Nie ucz się obu rzędów naraz: wybierz nutę z utworu, policz jej położenie od dołu i znajdź tę samą literę na gryfie.
W Guitarmatic używamy litery B. W polskich materiałach w tym miejscu często pojawia się H, a litera B oznacza dźwięk obniżony o pół tonu. Położenie nuty się nie zmienia, zmienia się tylko nazwa.
Gdy nuta wychodzi poza pięć linii, dostaje krótką linię dodaną. Czytasz ją tak samo, kontynuując układ liter nad albo pod pięciolinią.
Zacznij od pustych strun
Sześć pustych strun daje punkty odniesienia bez szukania palcowania. Kolumna „brzmi” podaje słyszany dźwięk, a ostatnia kolumna jego miejsce w zapisie gitarowym.
| struna | brzmi | na pięciolinii |
|---|---|---|
| 1, najcieńsza (e) | E4 | czwarte pole, najwyższe |
| 2 (B) | B3 | trzecia linia, środkowa |
| 3 (G) | G3 | druga linia od dołu |
| 4 (D) | D3 | pole tuż pod pięciolinią |
| 5 (A) | A2 | druga linia dodana pod spodem |
| 6, najgrubsza (E) | E2 | czwarte pole pod spodem |
Cyfra przy literze oznacza oktawę. E2 z najgrubszej struny i E4 z najcieńszej mają tę samą nazwę, ale dzielą je dwie oktawy. Posłuchaj obu w narzędziu poniżej.
Co zrobić z krzyżykiem lub bemolem?
Krzyżyk podnosi dźwięk o jeden próg, bemol obniża go o jeden, a kasownik cofa tę zmianę. Znak obowiązuje wszystkie nuty tej samej nazwy do końca taktu.
Pary E i F oraz B i C leżą obok siebie bez dodatkowego znaku. Na gryfie dzieli je jeden próg.
Dwie cyfry na początku opisują metrum. Górna mówi, ile miar mieści takt, a dolna wskazuje ich wartość. Pionowa kreska zamyka takt i zaczyna następny.
Tabulatura czy nuty?
Tabulatura odpowiada, na której strunie i progu postawić palec. Pięciolinia pokazuje wysokość oraz czas dźwięku, więc oba zapisy rozwiązują inne części tego samego zadania.
W widoku utworu możesz włączyć Nuty i Tabulaturę razem. Zagraj z cyfr, a potem sprawdź położenie tej samej frazy na pięciolinii. Podświetlanie prowadzi oba zapisy w tym samym czasie.
Jedna nuta może mieć kilka miejsc na gryfie. E z czwartego pola zagrasz na pustej pierwszej strunie albo na piątym progu drugiej. Na początku zostań w pierwszej pozycji przy siodełku, bo tam liczba wyborów jest mniejsza.
Nie myl dwóch oznaczeń oktawy. Gitara stale brzmi oktawę niżej niż zapis, natomiast napis 8va nad nutami każe podnieść tylko oznaczony fragment.
Zrób to teraz
Panie Janie, warstwa Nuty. Pierwsza nuta: C na B1.
Porównaj wysokość główki z pustą B na środkowej linii. Wyżej na pięciolinii to wyższy dźwięk.
Miara: wskazujesz pierwszą nutę jako C, wyżej niż pusta B, i grasz ją na pierwszym progu drugiej struny.
Zagraj to
dwie melodie do czytaniaObie mają w appce warstwę Nuty, a ich melodie mieszczą się w pierwszej pozycji. Odę do radości otwiera się w podręcznikach jako pierwszą melodię do czytania i u nas też się do tego nadaje.
» Nauka nut zabierze mi pół roku, a chcę grać w tym tygodniu.
To prawda, jeśli celem jest czytanie z listu. Krenz przypisuje na czytanie w pierwszej pozycji sześć tygodni i to uczciwy rachunek, jeśli chcesz grać z nut. Tylko że pięć rzeczy z tego tekstu to nie kurs czytania, a plan minimum, żeby kartka przestała być obrazkiem: klucz, linie, adresy pustych strun, znaki i metrum. Reszta przychodzi sama, jeśli przez tydzień otwierasz utwór z włączonymi Nutami i patrzysz na podświetlenie, zamiast czytać osobny podręcznik.
Doczytaj
- Learn & Master GuitarSteve Krenz · sesje 2, 3 i 4Kurs rozpisuje kolejność wprowadzania czytania z czasem na każdą sesję, a przy okazji tłumaczy znaki chromatyczne z regułą „do końca taktu”. Całość jest po angielsku.
- Nauka gry na gitarze elektrycznej i akustycznejGuitar Player Books, przekład Dorota Kozińska, 2005 · rozdz. „Jak czytać nuty”Stąd wzięte są oba polskie zdania na zapamiętanie linii i pól, a przy okazji cała legenda znaków notacji. Książka jest po polsku.
- Learning to Play GuitarColin McAllister · lekcje 2 do 4Autor podaje adresy pustych strun na pięciolinii i jako jedyny w tej bibliotece pisze, że gitara brzmi oktawę niżej niż zapis. Książka jest po angielsku.
- Lekcje musictheory.netRicci AdamsSerwis prowadzi darmową serię od pięciolinii i kluczy przez linie dodane po znaki chromatyczne, dokładnie w tej kolejności co ten tekst. Wszystko jest po angielsku i bez reklam.
- ClefWikipediaHasło potwierdza po raz drugi, że nuty gitarowe brzmią oktawę niżej, niż są zapisane, i pokazuje klucz z ósemką pod spodem. Strona jest po angielsku.
- B (musical note)WikipediaHasło tłumaczy, skąd w polskich śpiewnikach wzięło się H i dlaczego ich B to nasze B z bemolem. Strona jest po angielsku.