Tabulatura: linia to struna, cyfra to próg

Weź gitarę, połóż ją płasko na kolanach strunami do góry i spójrz na tabulaturę. Górna linia odpowiada najcieńszej strunie, tej najbliżej podłogi podczas grania, a dolna najgrubszej, tej bliżej twarzy.

Ten obrót wystarczy, żeby zapis przestał wyglądać jak sześć przypadkowych kresek: tabulatura jest uproszczonym widokiem strun, czytanym od lewej do prawej jak tekst.

Najpierw linia, potem cyfra

Linia wskazuje strunę, a cyfra próg. Jeśli jedynka stoi na linii B, dociskasz drugą strunę na pierwszym progu; trójka na tej samej linii każe zostać na drugiej strunie i przesunąć palec na trzeci próg.

Zero znaczy pustą strunę, uderzaną bez dociskania lewą ręką. W przykładzie wyżej leży na górnej linii, więc gra najcieńsza struna e. Nie trzeba jeszcze znać nazw dźwięków, wystarczy wykonać instrukcję: struna, próg, uderzenie.

Cyfry w pionie grają razem

Gdy kilka cyfr stoi dokładnie jedna nad drugą, uderzasz te struny jednocześnie, bo tak tabulatura zapisuje akord. Cyfry rozrzucone po kolejnych miejscach oznaczają melodię, czyli dźwięki grane po kolei.

Na początku nie potrzebujesz symboli podciągnięć, ślizgów ani ozdobników, bo można je poznawać pojedynczo, gdy pojawią się w konkretnej piosence. Do przeczytania pierwszej melodii wystarczą linie, cyfry, zero i pion.

Tabulatura pokazuje gdzie, nie zawsze kiedy

Zagraj cztery cyfry z rysunku w równych odstępach, a potem w rytmie słów „Panie Janie”. Palce robią to samo, a dopiero drugi wariant przypomina piosenkę.

Prosta tabulatura nie niesie dokładnej długości dźwięku. Czas bierzesz ze słuchu, z nut obok albo z podświetlania w odtwarzaczu. Nie zakładaj, że same cyfry zawsze mówią, jak długo trzymać dźwięk.

Cztery dźwięki z Panie Janie

Otwórz utwór, włącz warstwę Tabulatura i zostań przy pierwszej frazie: B1 B3 e0 B1. To C, D, E, C. Zagraj bez odtwarzania, wolno. Potem włącz odtwarzanie i patrz, czy palec jest na właściwej linii, gdy jedzie podświetlenie.

Jeśli mylą się struny, nazwij na głos dwie linie: górna to e, druga od góry to B. Ćwiczenie Znajdź dźwięk przyda się później, do tej frazy nie jest warunkiem.

Co poprawić, gdy cyfry się zgadzają, a melodia nie

Najpierw sprawdź kierunek: najgrubsza struna E jest na dole tabulatury, choć podczas grania widzisz ją u góry. Pomylenie tego układu daje właściwe progi na niewłaściwych strunach, więc wszystko wygląda poprawnie, ale żaden dźwięk nie trafia w melodię.

Potem sprawdź zero, bo pusta struna ma wybrzmieć tak samo jak dźwięk dociśnięty na progu. Nie omijaj jej i nie tłum lewą ręką: w pierwszej frazie „Panie Janie” zero jest trzecim dźwiękiem, a nie przerwą.

Na końcu oddziel palce od rytmu. Zagraj frazę bez podkładu i powiedz przy każdym ruchu: „B jeden, B trzy, e zero, B jeden”. Kiedy kolejność jest pewna, dodaj rytm melodii. Naprawianie miejsca i czasu jednocześnie zwykle tylko ukrywa, gdzie pojawił się błąd.

Czy z tabulatury da się nauczyć całej piosenki?

Tak, jeśli znasz jej rytm albo zapis stoi obok nut i odtwarzania. Sama tabulatura jest świetną mapą gryfu, lecz nie zastępuje słuchania. Znana melodia jest dobrym początkiem właśnie dlatego, że ucho zgłasza pomyłkę szybciej niż wzrok.

Z czasem zaczniesz rozpoznawać powtarzające się kształty i przestaniesz czytać każdą cyfrę osobno. Nie przyspieszaj tego na siłę. Pierwszy cel jest prostszy: spojrzeć na dowolne miejsce w sześciu liniach i bez wahania wskazać właściwą strunę oraz próg.