Wartości nut: ćwierćnuta, ósemka i gdzie wypada „i”
Jak długo trwa nuta i gdzie w takcie wypada „i”.
Adrian8 minaktualizacja
Przez pierwsze tygodnie liczyłem „raz, dwa, trzy, cztery” i byłem z siebie zadowolony. Potem dostałem bicie, w którym ręka uderza między liczbami, i okazało się, że nie mam gdzie tego uderzenia postawić. Brakowało mi jednej rzeczy: słowa „i”, i świadomości, że ono ma w takcie swoje własne, równe miejsce.
Takt to pudełko, a wartość mówi, na ile je dzielisz
W metrum na cztery jedno pudełko mieści cztery miary. Cała nuta zajmuje je w całości, półnuta połowę, ćwierćnuta jedną miarę, ósemka pół miary, szesnastka ćwierć. To jest cały system: każda następna wartość jest dwa razy krótsza od poprzedniej, i nic więcej nie trzeba pamiętać.
Rozpoznasz je po wyglądzie. Pusta główka bez ogonka to cała nuta, pusta z ogonkiem półnuta, wypełniona z ogonkiem ćwierćnuta. Jedna chorągiewka przy ogonku znaczy ósemkę, dwie szesnastkę, a kiedy takich nut stoi kilka obok siebie, chorągiewki zastępuje wspólna belka u góry.
| wartość | ile miar | ile w takcie 4/4 | jak liczysz |
|---|---|---|---|
| cała nuta | 4 | 1 | raz przez cały takt |
| półnuta | 2 | 2 | raz dwa, trzy cztery |
| ćwierćnuta | 1 | 4 | raz, dwa, trzy, cztery |
| ósemka | 1/2 | 8 | raz i dwa i trzy i cztery i |
| szesnastka | 1/4 | 16 | raz e i a, dwa e i a |
Każda z tych wartości ma swoją pauzę, czyli ciszę tej samej długości. Pauza to nie jest przerwa w liczeniu: liczysz dalej tak samo, tylko nic nie gra.
Liczysz „raz i dwa i”, i to „i” jest całym sekretem
Ćwierćnuty liczysz „raz, dwa, trzy, cztery”. Ósemki wymagają dołożenia sylaby między liczbami: „raz i dwa i trzy i cztery i”. Liczby to mocne części taktu, a „i” to te słabsze, dokładnie w połowie odstępu. Przy szesnastkach ta sama sztuczka idzie o poziom dalej: „raz e i a, dwa e i a”, czyli cztery kawałki na jedną miarę.
Fujita robi z tego ćwiczenie bez gitary, i to jest najlepsza rzecz, jaką znam na naukę „i”: licz na głos i przechylaj ciało do przodu na liczbach, a do tyłu na „i”. Downbeat i upbeat dostają wtedy kierunek w przestrzeni, zamiast być dwoma słowami z podręcznika.
Kropka dodaje połowę, łuk skleja dwie nuty
Kropka po nucie wydłuża ją o połowę jej własnej wartości. Półnuta z kropką trwa trzy miary, cała z kropką sześć, a ćwierćnuta z kropką półtorej i wtedy dzieje się rzecz ważna dla prawej ręki: następny dźwięk wypada na „i”, a nie na liczbę.
Łuk łączy dwie nuty o tej samej wysokości: uderzasz pierwszą i trzymasz ją przez sumę obu, a drugiej nie uderzasz w ogóle. Tym samym znakiem przedłuża się dźwięk przez kreskę taktową, kiedy nuta ma trwać dłużej, niż zostało miejsca w takcie.
Wartości nut to te same strzałki bicia, tylko zapisane inaczej
I tu teoria robi się ruchem ręki. Ósemki to jest dokładnie ruch dół i góra: liczba w dół, „i” w górę, osiem ruchów na takt. Bicie nie dokłada do tego nowego ruchu ręki, tylko decyduje, przy których z tych ośmiu ruchów dotknąć strun. Ręka idzie cały czas, także wtedy, kiedy mija struny bez dźwięku.
Podręczniki podchodzą do tego od strony zapisu i wychodzi im to samo. Podręczniki tłumaczą pierwszy wzór bicia przez łuk: zamiast uderzyć na „trzy”, przedłużasz dźwięk, który wszedł na „i” po dwa. Polskie arkusze rysują dokładnie ten wzór strzałkami i nazywają go harpaganem. Dwa alfabety, jedna ręka.
Jak to ćwiczą książki: najpierw klaszczesz, potem grasz
Kolejność jest w podręcznikach ta sama i gitara wchodzi w niej ostatnia. Najpierw wyklaszcz rytm, potem powiedz go na głos, dopiero potem zagraj. Powód jest prosty: jeśli nie umiesz go wyklaskać, to nie masz go w głowie, a ręka nie zgadnie tego, czego głowa nie wie.
Co mnie w tym myliło
Liczyłem same liczby i byłem przekonany, że liczę rytm. Fujita nazywa to dokładnie: bez wyraźnego poczucia, gdzie jest „i”, w gruncie rzeczy zgadujesz, a długości nut robią się niejasne. U mnie objawiało się to tak, że każde bicie z uderzeniem w górę rozjeżdżało się w drugim takcie, i szukałem winy w ręce, a nie w liczeniu.
Druga rzecz: uznałem wartości nut za teorię dla ludzi, którzy grają z nut, więc mnie nie dotyczy, bo ja gram z akordów. Bicie D DU UDU to jest zapis wartości nut, tylko strzałkami. Kiedy to do mnie dotarło, przestałem uczyć się wzorów na pamięć i zacząłem je czytać.
Zrób to teraz
Rytm: stukanie, wzór D DU UDU, cztery takty.
Ćwiczenie gra wzór i mierzy każde Twoje stuknięcie osobno, więc powie, czy „i” trafiasz w to samo miejsce co liczby. Runda ma cztery takty po sześć uderzeń, czyli dwadzieścia cztery.
Miara: 20 z 24 uderzeń w oknie, czyli runda liczona przez appkę jako równa.
Potem to samo w utworze: otwórz Panie Janie i patrz na podświetlanie, licząc na głos. Podświetlenie jedzie po nutach i po tekście w rytm, więc widać, która sylaba trwa dwie miary, a która pół.
Zagraj to
dwa utwory, dwie gęstościPanie Janie chodzi ćwierćnutami i ósemkami, więc liczenie „raz i dwa i” pokrywa cały utwór. Ta Dorotka ma w katalogu bicie szesnastkowe, czyli miejsce, w którym „raz e i a” przestaje być teorią.
» Gram z akordów i ze słuchu, wartości nut mi do niczego nie są potrzebne.
To nie jest wiedza o nutach, tylko o czasie, a czas masz w każdym uderzeniu prawej ręki. Wzór, który znasz jako D DU UDU, to jest po prostu jeden takt ósemek z trzema pustymi miejscami, a puste miejsce ma nazwę i długość tak samo jak dźwięk. Najkrótszy sprawdzian jest w Stukaniu: cztery takty tego wzoru, dwadzieścia cztery uderzenia, i po rundzie widzisz co do milisekundy, przy których z nich ręka jest za wcześnie.
Doczytaj
- The Only Guitar Book You'll Ever NeedErnie Jackson i Marc Schonbrun · rozdz. 4 i 6Ta książka mieści komplet wartości, pauz, kropki i łuku w jednym rozdziale, a obok stawia drabinkę „słuchaj, licz, klaszcz, dopiero graj”. Jest po angielsku.
- Learn & Master GuitarSteve Krenz · sesje 2, 3 i 16Kurs pokazuje kolejność: najpierw cztery wartości i cztery pauzy, potem łuk, kropka i ósemki, a szesnastki dopiero czternaście sesji później. Całość jest po angielsku.
- Guitar WisdomTomo Fujita · rozdział „Feel Rhythm in Your Body”Autor uczy „i” bez gitary i bez metronomu: liczysz na głos, ciało idzie do przodu na liczbie, a do tyłu na „i”. Książka jest po angielsku.
- Note valueWikipediaHasło podaje wartości jako zwykłe ułamki i ścisłą definicję kropki: „dodaje następną krótszą wartość”. Strona jest po angielsku.
- Lekcje musictheory.netRicci AdamsSerwis ma osobne lekcje o wartościach nut, o pauzach oraz o kropce i łuku, każdą z ćwiczeniem w przeglądarce. Wszystko jest po angielsku i bez reklam.
- StrumWikipediaHasło stawia obok siebie trzy sposoby zapisu bicia: strzałki, litery D i U oraz nuty. Są tam samymi obrazkami, bez wykładu, ale widać po nich, że to jeden zapis w trzech alfabetach. Strona jest po angielsku.