Jak czytać strzałki bicia (D, U i „i”)

Cztery uderzenia w dół już jadą i nie stają. Teraz dokładamy jeden ruch, ten powrotny, i od razu robi się z tego zapis, który zobaczysz w każdym śpiewniku i na każdej stronie z akordami. Nut do tego nie trzeba, trzeba tylko umieć spojrzeć na rządek strzałek i wiedzieć, co ma zrobić ręka.

Trzy znaki, a reszta to szczegóły

Zapis bicia ma trzy znaki: strzałkę w dół, strzałkę w górę i puste miejsce. Po angielsku piszą je literami D i U, a w zapisie nutowym uderzenie w dół wygląda jak zszywka, w górę jak litera V. To ten sam zapis w trzech postaciach. Na dziś wystarczy pierwsza.

znak	jak mówimy	co robi ręka
↓ D	uderzenie w dół	kostka idzie w dół przez struny akordu
↑ U	uderzenie w górę	kostka wraca do góry, zwykle po cieńszych strunach
·	puste miejsce	ręka idzie dalej, ale mija struny

Ile strun brać w górę, to jedyny punkt, w którym książki się kłócą. Krenz każe w dół zgarniać wszystkie struny akordu, a w górę tylko kilka najcieńszych. McAllister chce, żeby oba kierunki brzmiały równo głośno. Zacznij po Krenzu, bo tak jest łatwiej trafić, i wróć do tego, kiedy zaczniesz słyszeć różnicę.

Polskie arkusze z biciami dokładają trzy znaczki i bez nich schemat ze śpiewnika jest nieczytelny: czarny kwadracik nad strzałką to akcent, litera X to uderzenie w wytłumione struny, a strzałka narysowana szarością to ruch bez dotknięcia strun, czyli dokładnie nasze puste miejsce.

Między liczbami jest „i”

Do tej pory liczysz raz, dwa, trzy, cztery. Wstaw teraz między te liczby słowo „i”: raz i dwa i trzy i cztery i. Z czterech odcinków zrobiło się osiem, wszystkie równe. Liczba to ruch w dół, „i” to ruch w górę, i tak już zostanie w każdym biciu ósemkowym.

W jednym z podręczników jest na to ćwiczenie bez gitary. Mów na głos „raz i dwa i”, przechylając ciało do przodu na liczbach i wracając do pionu na „i”. Ruch w dół i ruch w górę dostają wtedy kierunek w przestrzeni, a nie tylko nazwę. Zrób to w kuchni, zanim usiądziesz z instrumentem.

Potem zagraj same ósemki na jednym akordzie: dół, góra, dół, góra, przez cały takt, osiem uderzeń. To jest krok drugi w każdej książce, którą przejrzałem, i jedyny, przez który trzeba przejść, zanim pojawi się jakikolwiek wzór.

Bicie powstaje przez odejmowanie

Tu jest cały trik i najlepszy pomysł, jaki znalazłem w polskich materiałach. Nie uczysz się nowego rytmu. Bierzesz te osiem ruchów, które już umiesz, i w dwóch miejscach przestajesz dotykać strun: na „i” po raz oraz na samo trzy. Ręka wykonuje dalej ten sam ruch, tyle że nad strunami.

↓↑↓↑↓↑↓↑

↓·↓↑·↑↓↑

Włącz ten pasek i posłuchaj, co znaczy kropka: pole zapala się tak samo jak inne, ale klik nie pada. Zwolnij suwakiem do sześćdziesięciu, jeśli chcesz policzyć na głos razem z nim.

Zostaje: w dół na raz, w dół na dwa, w górę na „i” po dwa, w górę na „i” po trzy, w dół na cztery i w górę na „i” po cztery. Czyta się to jako D DU UDU. Spotkasz też wersję bez ostatniej strzałki w górę i obie są w druku podawane jako podstawowe; to ten sam wzór z jednym uderzeniem mniej.

Ruch w powietrzu ma nazwę

Ruch bez uderzenia to po angielsku ghost strum i nie jest ozdobą. Jeden z autorów pisze, że ręka bijąca jest Twoim prywatnym dyrygentem, a dyrygent macha także wtedy, gdy orkiestra pauzuje. McAllister mówi to samo na konkretnym takcie: nadal poruszasz ręką w dół na trzy, po prostu nie uderzasz strun. Jeśli ręka przystanie w tym miejscu, rozpadnie się nie wzór, tylko cały takt.

Ten wzór ma nazwę i drabinkę

W Guitarmatic nazywamy go Harcerskie (Harpagan). Polskie arkusze z biciami mówią po prostu „harpagan”, w anglojęzycznej sieci spotkasz „Old Faithful”, a książki, które go uczą, w ogóle go nie nazywają: Krenz podpisuje go opisem ruchów, polska metoda mówi o „biciu docelowym”. Nazwa nie zmienia niczego w ręce, ale ułatwia szukanie.

Akcent to uderzenie mocniejsze od sąsiadów; tutaj niosą go uderzenia w dół. Naturalny ciężar taktu 4/4 leży na jedynce i trójce, bo tam siedzi stopa perkusji, a dwójka i czwórka to backbeat, na którym odpowiada werbel. Na backbeacie stoi osiemdziesiąt lat rocka i popu, więc kiedy zaczniesz go słyszeć, przestaniesz gubić „raz”.

Zauważ przy okazji, że na samo trzy nie ma tu żadnego uderzenia. Dźwięk wzięty z „i” po dwa przechodzi przez trójkę i dopiero to daje temu biciu jego charakter; Krenz i McAllister opisują ten wzór dokładnie tak, jako przedłużenie dźwięku zamiast uderzenia.

W appce ten wzór ma własny tutorial i idzie drabinką: posłuchaj, policz, sama ręka na wytłumionych strunach, stukaj z pomiarem, na końcu z akordem. To jest dokładnie ta czwórka kroków, którą podręczniki dają przy wchodzeniu w metronom, tylko z werdyktem na końcu.

Co mnie w tym myliło

Przez pierwsze dni czytałem strzałki jak listę poleceń: dół, dół, góra, góra, dół, góra. Uczyłem się jej na pamięć i za każdym razem gubiłem się w połowie taktu. Pomogło dopiero odwrócenie: nie ma listy, jest ruch, który idzie bez przerwy, a strzałki mówią tylko, kiedy ręka ma dotknąć strun. Odkąd tak na to patrzę, nowego bicia uczę się w kilka minut, bo to zawsze jest ten sam ruch z innymi dziurami.

Druga rzecz: puste miejsce brałem za pauzę, a to nie to samo. Pauza to cisza zapisana w nutach, a puste miejsce w biciu to ruch ręki, którego po prostu nie słychać. Kiedy ręka się w tym miejscu zatrzymywała, następne uderzenie zawsze wchodziło za późno.