Kolędy z rodziną: jak dobrać tonację do śpiewania

Dochodzi gitara, wszyscy zaczynają „Cichą Noc” i po chwili ktoś mówi: „Nie, tak wysoko to ja nie dam rady”. Znasz taką sytuację? Nawet dobrze przećwiczona kolęda może okazać się niewygodna do śpiewania. Dlatego przed wspólnym graniem warto sprawdzić tonację.

To ostatnia lekcja naszego kursu. Spróbujemy przygotować kilka kolęd tak, żeby przy stole można było po prostu otworzyć tekst i zaśpiewać razem. Nie potrzebujesz do tego całego repertuaru. Na początek wybierz te utwory, które najłatwiej Ci zagrać.

Co właściwie zmienia tonacja?

Po zmianie tonacji melodia pozostaje ta sama, tylko śpiewasz ją wyżej albo niżej. Zmieniają się też akordy, żeby gitara pasowała do tej nowej wysokości. Tempo zostaje takie samo: obniżenie tonacji nie oznacza wolniejszego grania.

Wybierz Cichą Noc i spróbuj zaśpiewać pierwszą zwrotkę. Jeśli najwyższe dźwięki są za trudne, obniż tonację. Jeśli niskie dźwięki są tak nisko, że prawie ich nie słychać, spróbuj wyższej. Sprawdź obie części melodii, bo wygodny początek nie zawsze oznacza wygodną całość.

Jak to sprawdzić w aplikacji?

Po zalogowaniu otwórz utwór i naciśnij „Tonacja” pod tytułem. Wybierz sąsiednią tonację, posłuchaj podkładu i zaśpiewaj ten sam fragment jeszcze raz. Zrzuty tego ustawienia znajdziesz w pierwszej lekcji.

Nie musisz za każdym razem śpiewać całej kolędy. Porównaj krótki fragment, który był za wysoko, a potem sprawdź najniższe miejsce. Jeśli jest wygodniej w obu, spróbuj już całej zwrotki.

Po zmianie spójrz na akordy i ewentualną podpowiedź kapodastra. Mogą być inne niż te, których używasz do tej pory. Najpierw zagraj je powoli, żeby nie oceniać wygody śpiewania w chwili, gdy całą uwagę zajmuje nowy chwyt.

A co, jeśli każdy chce inaczej?

Jednej osobie będzie wygodniej wysoko, drugiej nisko. Nie zawsze znajdzie się tonacja, która pasuje wszystkim jednakowo. Spróbujcie dwóch pobliskich wersji i wybierzcie tę, przy której większość może śpiewać swobodnie.

Może się też okazać, że śpiewacie tę samą melodię, ale część osób o oktawę niżej lub wyżej. To w porządku, nadal pasujecie do tych samych akordów. Nie trzeba zmuszać wszystkich do śpiewania na tej samej wysokości.

Do takiej próby wystarczy ktoś z domowników. Zagraj kawałek i zapytaj zwyczajnie: „Tak jest dobrze czy trochę niżej?”. Łatwiej ustalić to przy gitarze niż zgadywać wcześniej, czy wszystkim spodoba się C dur.

Zapisz ustawienia, które Wam pasują

Kiedy znajdziecie wygodną wersję, zapisz tytuł kolędy, tonację i próg kapodastra, jeśli go używasz. Warto dopisać także chwyty. Sama notatka „Cicha Noc, piąty próg” może za kilka dni niewiele Ci powiedzieć.

Pamiętasz dwie wersje z lekcji o „Cichej Nocy”? C, G i F bez kapodastra oraz G, D i C z kapodastrem na piątym progu pasują do tej samej tonacji C dur. To dobry przykład, dlaczego warto zapisać osobno tonację, chwyty i kapodaster.

Jeśli wolisz kartkę, otwórz druk kwitu w widoku utworu. Przed wydrukowaniem sprawdź w podglądzie, czy widzisz wybrane akordy i tekst, z którego będziecie śpiewać. Ustawienie kapodastra możesz dopisać na górze.

Ustalcie też, które zwrotki śpiewacie

Pierwszą zwrotkę zwykle wszyscy pamiętają. Przy drugiej część osób już zerka na sąsiada 😄. Przygotuj tekst i ustalcie, ile zwrotek chcecie zaśpiewać. Jeśli korzystacie z różnych kartek, sprawdźcie, czy mają te same słowa i kolejność zwrotek.

Przed rozpoczęciem możesz zagrać krótki wstęp albo zanucić początek, żeby pozostałe osoby wiedziały, na jakiej wysokości wejść. Umówcie się też, kto zaczyna śpiewać. Nie musicie od razu wejść wszyscy idealnie razem.

Jeśli ktoś zapomni słowa albo pomyli zwrotkę, spróbuj grać dalej. A jeśli zgubicie się wszyscy, można po prostu zacząć fragment jeszcze raz. Chodzi o wspólny wieczór, więc pojedyncza pomyłka nie musi kończyć kolędy.

Wybierz kolędy na Wasz wieczór

Możesz zacząć od Wśród nocnej ciszy, potem zagrać Cichą Noc, a jeśli masz ochotę, dołożyć Bóg się rodzi. Sprawdź każdą osobno, bo tonacja wygodna w jednej kolędzie nie musi pasować do następnej.

I to już cały kurs! Zaczynaliśmy od dwóch akordów, a po drodze doszły nowe chwyty, walczyk, kapodaster i śpiew. Nie wszystko musi jeszcze wychodzić za każdym razem. Wróć do lekcji, która najbardziej Ci się przyda, poćwicz z aplikacją i spróbuj zagrać komuś jedną kolędę od początku do końca.