Wśród nocnej ciszy: dwa akordy i cały tekst

Wśród nocnej ciszy ma w naszym katalogu dwa chwyty. C i G, nic więcej, przez całą zwrotkę i cały refren. Dlatego stoi na pierwszym szczeblu drabiny z poprzedniej lekcji i dlatego jest to kolęda, którą realnie zagrasz w tym tygodniu, a nie kiedyś.

Sama kolęda jest starsza niż wszystko inne w tej lekcji. Powstała na przełomie osiemnastego i dziewiętnastego wieku, a jej tekst wydrukowano po raz pierwszy w 1853 roku, w dodatku do śpiewnika kościelnego. Autor jest nieznany.

Gdzie wypada zmiana akordu

Najłatwiej wpaść tu w jedną pułapkę: zmieniasz akord wtedy, kiedy zaczyna się nowa linijka tekstu. Tutaj tak to nie działa. Akord chodzi za taktem, nie za zdaniem, i w zwrotce zmienia się w środku taktu, na trzecim uderzeniu.

Poniżej masz pierwszy przebieg, takt po takcie: numer taktu, pierwsza połowa taktu, druga połowa. Pogrubiona litera pokazuje, gdzie akord wchodzi; tam, gdzie litery nie ma, gra dalej ten sam.

Takt	Raz i dwa	Trzy i cztery
Zwrotka
1	C Wśród	G noc-nej
2	C ci-	G szy
3	C głos się	G roz-cho-
4	G dzi	bez zmiany
5	C Wstań-	G cie pas-
6	C te-	G rze
7	C Bóg się	G wam ro-
8	C dzi	bez zmiany
Refren
9	C Czym prę-	dzej się
10	G wy-bie-	raj-cie
11	C Do Bet-	le-jem
12	G po-śpie-	szaj-cie
13	C Przy-wi-	G tać Pa-
14	C na	bez zmiany
15	C Przy-wi-	G tać Pa-
16	G na	bez zmiany

Zwrotka i refren pracują inaczej, i na tym polega jedyna trudność tej kolędy. W zwrotce lewa ręka przekłada się dwa razy na takt, więc masz na zmianę dwa uderzenia. W refrenie przez cztery takty akord trzyma cały takt i ręka ma czas, a robota wraca dopiero w takcie 13. Jeżeli coś Ci się rozjedzie, rozjedzie się właśnie tam.

Kolęda ma więcej zwrotek, niż mieści ta tabela, i wszystkie idą po tym samym przebiegu akordów. Nauczysz się jednej i umiesz je wszystkie. Utwór w appce niesie tekst pierwszej zwrotki z refrenem, a resztę dośpiewasz z głowy albo z kartki.

Jak liczyć na cztery

Zanim dotkniesz strun, policz na głos: raz, dwa, trzy, cztery, i od nowa. Potem stukaj w pudło gitary i licz dalej. Dopiero potem kładź lewą rękę na gryfie. Ta kolejność brzmi jak strata czasu, a jest najkrótszą drogą do tego, żeby zmiana akordu nie zjadała Ci pierwszego uderzenia następnego taktu.

W appce ta kolęda stoi na ♩ = 96, czyli w tempie do śpiewania, nie do nauki. Otwórz utwór, zjedź tempem w dół, aż zmiana z C na G przestanie Cię gonić, i dopiero potem wracaj w górę. Wysokość dźwięku się nie zmieni, zmieni się tylko tempo.

Bicie marszowe: osiem ruchów, cztery uderzenia

W appce ta kolęda ma ustawione bicie Marszowe (Uniwersalne). Wygląda tak: w dół na raz, cisza na dwa, w dół na trzy, w dół na cztery i w górę zaraz po czwórce.

Na tym stoi bicie i nikt mi tego nie powiedział przez pierwszy miesiąc. Ręka porusza się przez wszystkie osiem ruchów: w dół na cyfrach, w górę na „i”. Uderzasz tylko w czterech miejscach z ośmiu, a pozostałe cztery ruchy dzieją się nad strunami. Nie uczysz się nowego rytmu, uczysz się przestawać dotykać strun.

Trzy kroki, w tej kolejności

Najpierw sama zmiana, bez tekstu i bez wzoru: cztery uderzenia w dół na C, cztery w dół na G, w kółko, wolno. Prawa ręka ma nie zwolnić w momencie przekładania palców. To jedyna miara, jaką w tym kroku mierzysz, i to samo mierzy ćwiczenie Zmiany akordów.

Potem bicie marszowe, ale na jednym akordzie. Osiem taktów samego C, aż ruch ręki będzie równy. Dopiero na końcu składasz jedno z drugim i dokładasz tekst, takt po takcie z tabeli wyżej. Jeżeli przy tekście bicie się sypie, wróć na jeden akord. To nie jest cofanie się, to jest jedyny sposób, żeby dowiedzieć się, która ręka zawiodła.

Ostatni krok robisz już w appce. Otwórz utwór, włącz podświetlanie tekstu i zagraj z nim całą zwrotkę. Podświetlanie pokazuje sylabę, na której jesteś, więc od razu widzisz, czy spóźniasz się o pół taktu, czy tylko Ci się wydaje.

Kapodaster pod Twój głos

Jeżeli kolęda leci dla Ciebie za nisko albo za wysoko, nie zmieniaj chwytów. Otwórz utwór, przełącz Tonację, a Guitarmatic policzy kapodaster i pokaże nowe chwyty nad tekstem. Palce robią to samo, śpiewa się wygodniej, a przy stole to bywa ważniejsze niż wszystko inne.

Co mnie w tym myliło

Zmieniałem akord na początku linijki tekstu, bo tak to wygląda na kartce ze śpiewnika: nazwa akordu stoi nad pierwszym słowem wersu. Potem grałem z nagraniem i nic się nie zgadzało. Akord chodzi za taktem, a takt nie pyta, gdzie kończy się zdanie. W takcie 3 zmiana wypada w środku słowa „rozchodzi”, i tak ma być.

Druga rzecz: skoro w takcie 4 nic się nie zmienia, uznałem, że ręka może odpocząć. Odpoczęła i już nie wróciła na czas. Prawa ręka nie zatrzymuje się nigdy, nawet gdy przez cały takt gra jeden akord. Takt bez zmiany jest po to, żeby odpoczęła głowa, nie ręka.