Trzeci akord: D. Trzy chwyty, dziesięć piosenek

Na dwóch chwytach zagrasz więcej, niż to brzmi, ale prędzej czy później trafisz na ścianę. Piosenka idzie z domu na drugi akord, wraca i nagle w środku zwrotki skręca gdzieś jeszcze. Ten trzeci przystanek to zwykle D.

Wraz z nim kończy się pierwszy komplet. Trzy chwyty otwarte, żadnego barré, i wchodzą kolędy, biesiadne i pół półki dziecięcych piosenek, które na dwóch akordach po prostu nie mają dokąd pójść.

Chwyt D to trójkąt na trzech cienkich strunach

Wskazujący (1) staje na trzeciej strunie, na drugim progu. Środkowy (2) na pierwszej strunie, też na drugim. Serdeczny (3) idzie najdalej: na drugą strunę, na trzeci próg. Czwarta struna gra pusta, a szóstej i piątej nie gramy wcale.

Trójkąt jest tu podpowiedzią dla ręki, bo palce nie stoją w rzędzie, tylko dwa niżej i jeden wypchnięty w przód. W praktyce znaczy to jedno: dłoń musi się lekko obrócić, żeby serdeczny miał gdzie sięgnąć, i to jest cała nowość tego chwytu.

Krzyżyki są ważniejsze niż zwykle. W D bas ma być na czwartej strunie, więc bicie zaczyna się od niej, a nie od najgrubszej. Zagranie wszystkich sześciu strun przy D jest u Laughtona „absolutnym nie”, i to jedyne miejsce w tych lekcjach, gdzie podręcznik podnosi głos.

Test czystości ten sam co zawsze: zagraj cztery grane struny pojedynczo, od czwartej w dół. Najczęstszy błąd tego chwytu jest jeden i łapie każdego. Serdeczny palec kładzie się płasko i przygasza pierwszą strunę, tę pod nim. Objaw: akord brzmi głucho i cienko naraz. Lek: stań wyżej na opuszku, zamiast dociskać mocniej.

Zmiana C na D lubi się rozjeżdżać

Ćwiczenie w appce mówi o tej parze wprost: „Kształt i struna basowa zmieniają się naraz, dlatego ta zmiana lubi się rozjeżdżać”. To nie jest ostrzeżenie na wyrost. W C najgrubszą graną struną jest piąta, w D czwarta, a żaden palec nie zostaje na miejscu.

Skoro nie masz się czego złapać, zostaje reguła z lekcji drugiej: najpierw palec basowy. Przy D pierwszy ląduje wskazujący na trzeciej strunie, bo to on jest najbliżej basu, a reszta trójkąta dokłada się w locie. Ręka blisko strun, jeden ruch w górę i w dół, nie trzy.

Zmiana G na D ma jeden uchwyt

co	C	G	D
najgrubsza grana struna	piąta	szósta	czwarta
wskazujący (1)	2. struna, 1. próg	5. struna, 2. próg	3. struna, 2. próg
środkowy (2)	4. struna, 2. próg	6. struna, 3. próg	1. struna, 2. próg
serdeczny (3)	5. struna, 3. próg	1. struna, 3. próg	2. struna, 3. próg

Ostatni wiersz tabeli jest ciekawszy niż cała reszta. Serdeczny palec we wszystkich trzech chwytach stoi na trzecim progu i zmienia tylko strunę: piąta w C, pierwsza w G, druga w D. Kotwicy w podręcznikowym sensie to nie daje, bo palec i tak się odrywa, ale daje ręce punkt odniesienia, po którym wie, gdzie jest.

Uczciwie: pary G i D w Zmianach akordów jeszcze nie ma, więc dziś ćwiczysz C i D, a G dokładasz sobie w piosence. To luka narzędzia, nie zalecenie metodyczne.

Dom, napięcie, powrót

G, C i D nie trafiły do jednej lekcji przypadkiem. W piosence granej w G jeden z nich jest domem, a dwa pozostałe ciągną do niego z różną siłą. G to dom: na nim się zaczyna i na nim się kończy. C oddala się spokojnie. D napina najmocniej i słychać, że musi wrócić.

Nie trzeba do tego ani jednej nazwy. Zagraj G cztery razy, potem D cztery razy i zatrzymaj się na D. Coś w środku będzie się dopominać o G. To „coś” jest jedynym powodem, dla którego trzy akordy wystarczają na tyle piosenek: większość folku, country i bluesa stoi dokładnie na tej trójce.

Nazwy tych trzech ról i powód, dla którego akurat te akordy trzymają się razem, ma osobny tekst: Tonacja: co to znaczy „piosenka jest w G”. Do grania nie jest potrzebny.

Co się otwiera po trzecim chwycie

Najwięcej widać w kolędach. Wśród nocnej ciszy stoi na dwóch akordach, Tryumfy Króla Niebieskiego już na trzech, i cały skok trudności siedzi w tym jednym akordzie. Podobnie w biesiadnych i w piosenkach dziecięcych: druga i czwarta linijka zwrotki dostają wreszcie dokąd pójść.

Jest też oszczędność, której nie widać od razu. Ta sama trójka kształtów, przesunięta kapodastrem, gra piosenki z zupełnie innych tonacji. To jest temat następnej lekcji, tej o akordzie F, i najkrótsza droga dookoła jedynego chwytu, który w tym kursie naprawdę boli.

Co mnie w tym myliło

Przez tydzień grałem D za nisko. Uderzałem od szóstej struny, bo tak wyszło z nawyku po C i G, i dziwiłem się, że akord brzmi mętnie i nie chce się zgadzać z melodią. Nie było to kwestią palców lewej ręki ani czystości chwytu. Grałem po prostu dwie struny, których w tym akordzie nie ma.

Druga rzecz: liczyłem, że po dwóch dobrych zmianach C i G trzecia przyjdzie sama. Nie przyszła. Każda para chwytów to osobne ćwiczenie, bo ręka uczy się drogi, a nie kształtów. C i D policzyłem od zera i to był szybszy sposób niż udawanie, że już umiem.